Roma Siyasal Düşüncesi: Çiçero, Polybius ve Seneca

Roma’nın siyasal dönüşümü Polybius, Çiçero ve Seneca üzerinden okunabilir. Bu yazarlardan ilki Polybius Roma’nın Cumhuriyet dönemi yazarlarındandır. Eserleri Roma’nın cumhuriyetçi ilkelerinin idealize edilmiş bir görüntüsünü verir ve dönemin siyasal ruhunu olduğu gibi aktarır. İkinci yazarımız Çiçero, Cumhuriyet döneminin çoktan ölmüş ilkeleri için canını ortaya koyarak savaş veren son düşünür ve devlet adamıdır. Onun fikirleri ve hayat mücadelesi Roma’nın Cumhuriyet döneminden İmparatorluk dönemine geçiş sürecinin bir ürünüdür. Çiçero’yu incelemek Roma’yı anlama çabasının önemli bir durağıdır. Son olarak Seneca cumhuriyetçi ilkeler için verilen mücadelenin kaybedildiği ve imparatorluğun bir kader olarak kabul edildiği dönemin en önemli düşünürü ve devlet adamıdır. Seneca, elitlerin içine düştükleri özgürlük probleminin sözcüsü olmuştur. İmparatorun sonsuz otoritesinin altında ezilenlere düşünürler ahlaklı ve onurlu bir yaşamın yollarını göstermeye çalışmaktadırlar. Genel olarak bakıldığında bu yazarlar önemlerini özgün fikirlerinden değil ama daha çok, yaşadıkları dönemin karakteristik özelliklerini hem yaşamlarında hem de yazılarında sergiliyor olmalarından elde etmektedirler.